اطلاعات اشخاص

ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی
زندگی‌نامه

ملا احمد در سال۱۱۸۵ق (مطابق با ۱۱۵۰ ش) در نراق به دنیا آمد.[۱] وی دوران نوجوانی را در شهر کاشان در محضر پدرش به تحصیل مقدمات و سطح گذراند و مدارج علمی را طی کرد و شروع به تدریس معالم و مطول نمود.[۲] او در سال ۱۲۰۵ق همراه پدر به عتبات عالیات رفت و از اساتید آنجا استفاده کرد و پس از کسب درجه اجتهاد به تدریس، بحث، تألیف و تصنیف پرداخت.

ملا احمد پس از وفات پدرش در سال ۱۲۰۹ق به کاشان برگشت و به جای پدرش مرجعیت عامه به او منتقل شد و او را رئیس علی الاطلاق می‌گفتند.
فرزندان

از ملا احمد نراقی دو فرزند پسر بجای ماند:

    «ملا محمد‌» ملقّب به «عبدالصاحب» و معروف به «حجة‌الاسلام»؛ وی صاحب تألیفاتی بوده است. وی در سن هشتاد سالگی در سال ۱۲۹۷ق در کاشان از دنیا رفت.
    «نصیرالدین‌»؛ وی دارای تألیفاتی از جمله شرحی بر کتاب کافی است.

وفات

او در ۲۳ ربیع‌الثانی سال ۱۲۴۵ق در اثر وبایی که نراق و کاشان و اطراف آن را فرا گرفته بود، از دنیا رفت.[۶] پیکرش را به نجف اشرف منتقل نموده در حرم امام علی(ع) و در کنار قبر پدرش به خاک سپردند.
مشایخ و اساتید

    پدرش ملاّ مهدی نراقی
    سید مهدی بحرالعلوم
    میرزا محمدمهدی موسوی شهرستانی
    شیخ جعفر نجفی کاشف الغطا
    سید علی طباطبایی (صاحب ریاض)

او به واسطه پدرش از شیخ یوسف بحرانی، ملا رفیع گیلانی و محمدباقر مجلسی روایت نقل کرده است.
شاگردان

بعضی از بزرگانی که از محضر فاضل نراقی فیض برده‌اند عبارتند از:

    شیخ مرتضی انصاری (م ۱۲۸۱ ق)
    آقا محمدباقر هزار جریبی
    برادرش محمد مهدی بن محمدمهدی نراقی (م ۱۲۸۶) ملقب به آقا بزرگ
    سید محمدشفیع حسینی جاپلقی (م ۱۲۸۰)
    محمدحسن جاسبی
    مولی محمد (م ۱۲۹۷) ملقب به عبدالصاحب نوه محقق قمی
    برادر میرزا ابوالقاسم کاشانی (م ۱۲۵۶).

تألیفات
نوشتار اصلی: فهرست آثار ملا احمد نراقی

از ملا احمد نراقی در علوم مختلف اسلامی تألیفات متعددی بجای مانده است. معراج السعاده، کتابی به زبان فارسی در اخلاق اسلامی از مشهورترین آثار او به‌شمار می‌رود. نراقی کتابی نیز بصورت کشکول بخصوص در علوم غریبه به نام الخزائن نوشته است که با تصحیح و تعلیق علی‌اکبر غفاری و حسن‌زاده آملی چاپ شده است.
کتابخانه فاضلین نراقی
نرم‌افزار کتابخانه فاضلین نراقی

مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، به سفارش کنگره بزرگداشت فاضلین نراقی نسخه دیجیتالی آثار ملا محمدمهدی و ملا احمد نراقی را تحت عنوان «کتابخانه فاضلین نراقی» تولید کرده است.[۱۱]
اشعار

ملا احمد در فنون شعری نیز مهارت داشت و به صفایی تخلص می‌کرد و بیشتر اشعار او اخلاقی، عاشقانه، ذوقی و عارفانه بوده است.


ویژگی‌های شخصیتی
مبارزه با انحرافات

گفته شده وی به زبان عربی، عبری و لاتین تسلط داشته است همچنین تسلطش بر علوم مختلف باعث شده که کتاب‌های متنوعی تألیف نماید. کتاب سیف الأمة و برهان الملة که در رد شبهات کشیش انگلیسی هانری مارتین نوشته شده را نشان از تسلط وی بر مذهب مسیحیت و حساسیتش در جواب‌گویی به افکار انحرافی دانسته‌اند.
فعالیت‌های سیاسی

نراقی در عهد قاجاریه و در دوران پادشاهی فتحعلی شاه قاجار می‌زیسته و روس‌ها قسمتی از نواحی شمالی ایران را اشغال کرده بودند.

مؤلف کتاب «تاریخ سیاسی و دیپلماسی‌» در این زمینه می‌نویسد:

        اجحافات و رفتار بی‌رویه مأمورین دولت روس که باعث تنفّر مردم در ایالات متصرفه گردیده و افکار مردم به حد اعلا بر ضد روسیه تهییج شده بود. ملت و روحانیون و اغلب زمامداران تقاضای اعلان جنگ بر ضد دولت روسیه داشتند. در ۵ ذیحجه ۱۲۴۱ (۱۱ ژوئیه ۱۸۲۹) سید محمد مجاهد به همراهی یکصد تن از روحانیون وارد سلطانیه شد. دسته دیگری از اهالی به سرپرستی ملا احمد نراقی نزد فتحعلیشاه آمده و به تظاهرات پرداختند و نتیجه این شد که در اثر حمله نیروهای ایران به قوای روس که از ذیحجه ۱۲۴۱ تا آخر محرم ۱۲۴۲ق انجام گرفت تمام نواحی که مطابق «معاهده گلستان» تسلیم روس‌ها شده بود از جانب قُوای ایران اشغال گردید.

طرح نظریه ولایت فقیه

ملا احمد نراقی را نخستین فقیهی دانسته‌اند که ولایت فقیه (حکومت در زمان غیبت امام زمان (عج)، برعهده فقیه جامع‌الشرایط است) را به‌صورت یک مسئله فقهی تبیین و برای اثبات آن از ادله نقلی و عقلی استفاده کرد.[۱۵] او برای نخستین بار تمام وظایف و اختیارات حاکم اسلامی و ولایت فقیه را یکجا در کتاب عوائد الایام جمع‌آوری کرد.[۱۶] البته پیش از او برخی از علمای شیعه از عهده‌داری بعضی اختیارات امامان توسط فقیهان سخن گفته بودند.
کرامات

صاحب روضات الجنات از قول بعضی از شاگردان ملا احمد نراقی داستانی را نقل می‌کند. او می‌نویسد:

        در هنگام انتقال جنازه نراقی به نجف اشرف در یکی از منازل بین راه به خاطر گرمی شدید هوا می‌ترسیدیم جنازه متعفن شود. جنازه بر زمین و قرّاء در اطرافش مشغول به تلاوت قرآن کریم بودند که من برای اطلاع از این موضوع به نزدیک جنازه رفته و در صدد تحقیق برآمدم اما جز رائحه‌ای طیب که گویا بوی مشک ناب بود چیزی استشمام نکردم. و این وضع ادامه داشت تا هنگام دفن که اصلا تغییری در بدنش حاصل نشد.

مدرس تبریزی صاحب ریحانة الادب پس از نقل این داستان از صاحب روضات، داستانی را نقل می‌کند و می‌نویسد:

        استادم سید احمد خسروشاهی نقل کرده، وقتی جنازه پدرش سید محمد خسروشاهی را به نجف منتقل کردند خودش وارد قبر شده تا جنازه پدر را بگذارد که در این حال دو جنازه ملا مهدی و ملا احمد نراقی را صحیح و سالم دیده؛ به طوری که هیچ آسیبی متوجه آنها نشده است.

کنگره بزرگداشت

کنگره سه روزه بزرگداشت فاضلین نراقی در تاریخ اول تا سوم خرداد ۱۳۸۱ش در قم، کاشان و نراق برگزار شد. در این کنگره که به منظور تجلیل از مقام علمی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی دو شخصیت نامدار شیعه، ملا محمد مهدی نراقی و ملا احمد نراقی برگزار شده و جمع زیادی از علما، بزرگان اساتید و اندیشمندان حوزه و دانشگاه در آن حضور یافتند، جمعی از شخصیت‌ها به سخنرانی پرداختند و گروهی از محققان نیز مقاله‌های خود را ارائه نمودند.