English Arabic Persian
 
  • اداره فرهنگ وارشاد اسلامی شهرستان شازند

شهرستان شازند یکی از شهرستانهای استان مرکزی می باشد و مرکز آن نیز شهر شازند است. این شهرستان دارای دو نقطه شهری شازند و آستانه و 2 بخش مرکزی و هندودر می باشد . این شهرستان از شمال به اراک از جنوب و جنوب غربی به لرستان و از غرب به استان همدان محدود می شود . تا پیش از سال 1317 خورشیدی در جای شازند کنونی روستای ادریس آباد قرار داشت و در آن سال راه آهن سراسری به بهره برداری رسید و چنان تصمیم گرفتند که ام تمام ایستگاههای راه آهن را به نام ادریس آباد و ایستگاه راه آهن را به نام شازند بگذارند . زیرا ادریس آباد در دامنه کوههای راسوند قرار دارد و یکی از کوههای غربی ادریس آباد به نام شازند شهرت دارد . و سبب آنکه این کوه را شازند یا شازنده گوینده در تاریخ اسطوره ای ایران کیخسرو فرزند سیاوش و نوه کیکاووس است و مادرش فرنگیس دختر افراسیاب تورانی است . کیخسرو در روستا جایگاه خاصی دارد و از جاویدانان است . در اساطیر ایران آمده است که کیخسرو زنده است و همراه با سوشیانت خواهد آمد .
گویند کیخسرو کسان خود را بدرود گفت و با آهنگ سفر مینونی به همراه چند تن از یاران به سفر رفت . پس از آن به چشمه ای رسیدند و شب در آنجا ماندند و گفت کسی فردا را نخواهد دید. همراهان کیخسرو بخفتند . چون صبح برخاستند کیخسرو را ندیدند . این اتفاق در محلی به نام چشمه بلاغ یا چشمه هک یا چشمه شازنده اتفاق افتاد و چون در اساطیر بر این باورند که کیخسرو زنده است این مکان را شاه زنده نامیدند .
شهرستان شازند با 49/2827 کیلومتر مربع 9/6 درصد از مساحتاستانرا دارا استو در ۳۳ کیلومتری جنوب غربی اراک قرار دارد.
قدمت شازند به دوران قاجاریه میرسد و گویند دهی بوده که «ادریس آباد» نام داشت. هم زمان با عبور راه آهن سراسری از‌این ده و ساخت‌ایستگاه، که به علت مجاورت با کوهی (کوه شازند) که در کنار آن قرار داشت نام‌این‌ایستگاه را شازند گذاشتند و بعد از تغییر نام مناطقی که درمجاورت‌ایستگاه بود، ادریس آباد شازند خوانده شد و چون در مسیر‌ایستگاه راه آهن قرار داشت شهر و سپس مرکز شهرستانی به نام شازند نامگذاری شد.
علت نامگذاری‌این شهر به شازند به دلیل وجود کوهی بودهاست که زرتشتیان عقیده داشتهاند کیخسرو به همراه پهلوانان نامی آن در آن کوه مخفی شدهاند. از‌این رو‌این کوه را شاه زنده یا شاه زند نامیدهاند. و شهر شازند هم که در ابتدا ادریسآباد بودهاست از روی‌این کوه نامگذاری کردهاند
در اول دره شراه و در نزدیکی شازند کوهی است به نام «شاه زند»‌این کوه را «کوه نقار خانه» هم می نامند در کوه شاه زند غاری پرآب و گیاه به نام « غار کیخسرو» وجود دارد. بنا بر باور‌های مردم ، کیخسرو در‌این کوه و‌این غار غیب شده است. از جمله باورهای مربوط به غار کیخسرو‌این است که بعضی سالها،در شب نوروز و یا در هنگام تحویل سال، صدای توپ و نقار خانه از آن شنیده می شود. گاهی غار، نور باران می گردد.غار کوه «شاه زند» از زیارتگاههای زرتشتیان‌ایران باستان است (دهگان،1376،جلد اول،1329) درباره غار کیخسرو روایتها و قصه‌های هم وجود دارد. بنا بر برخی از‌این روایتها کیخسرو در غار کوه شاه زند طلسم شده است و وقتی امام زمان (عج) ظهور میکند کیخسرو و شش نفر همراهانش در رکاب حضرت ، شمشیر می زنند.(انجوی شیرازی،297)
بنا بر آنچه که نقل شد و مطالب دیگری از متون تاریخی و از فرهنگ مردم منطقه که مجال طرح آنها نیست، گذشته فرهنگی-تاریخی منطقه استان مرکزی ارتباط چشمگیری با کیخسرو، پادشاه آرمانی دوران اسطوره – حماسی‌ایران دارد.کیخسرو که در فرهنگ‌ایران کهن،در شمار جاویدانان است با شنیدن صدای سروش، از پادشاهان دست می کشد و بنا بر داستانی که در متون مختلف با تفاوتهایی آمده است و در باورهای منطقه نیز دیدیم،در کوهی از نظرها پنهان می شود و تا ظهور« سوشیانس» غایب خواهد بود. استمرار‌این عقیده زرتشتی را به صورت باور یاد شده در روایت طلسم شدن کیخسرو،می بینیم که نماد مبارزه، کین خواهی از دشمنان و زنده سازی‌ایین کهن است و در مذهب زرتشتی جایگاه ویژه دارد( تفضلی، 45)
تپه باستانی گل زرد ، در روستای گل زرد با آثاری از دوران ساسانی و تپه باستانی گل تپه ، در روستای گل تپه با آثاری از دوران مادها در غرب شهر آستانه از نقاط تاریخی‌این منطقه محسوب می شود. از تفرجگاههای طبیعی شازند می توان به چشمه عمارت، ۲۶کیلومتری جنوب شازند در روستای عمارت، اشاره کرد.
غار کیخسرو (شازند) ،در ۳۵کیلومتری جنوب غربی اراک و درسمت غربی رودخانه شراء در دل کوه شازند و ارتفاع 2900متری قرار دارد.
غار کیخسرو از دیرباز محل زیارت زرتشتیان بوده تا آنجا که تعدادی از هندوستان برای ادای نذر و نیاز به‌این غار افسانهای روی میآوردند. ازدیگر جاذبههای طبیعی شازند غار سوله خونزا درکوه شمسآباد، در جنوب شرقی شهر شازند؛ پیست اسکی پاکل شازند، درجنوب‌اینشهر، سراب عباسآباد، درشرق شازند، سراب اسکان ، درپنج کیلو متری شمال روستای فر است.
ازجاذبههای گردشگری شازند "امامزاده سهل ابن علی" در شهر آستانه است که سه مقبره به نامهای سهل ابن علی (ع)، طالب ابن علی (ع) و جعفر ابن علی(ع)،از نوادگان حضرت علی (ع) ،درآن قرار دارد، و هر ساله تعداد کثیری از مردم‌ایران به ویژه اهالی استان مرکزی به زیارت‌این بزرگواران میآیند. ذکر سال749روی سنگ قبر سهل ابن علی ، قدیمیترین تاریخ موجود از‌این امامزاده است .
گویش
شهر شازند دارای سه منطقه اصلی است که شازند، ازنا و کلاوه نام دارند. با توسعه بیشتر شهر مناطق جدیدی نیز به آن افزوده شده اند. مردم شازند بیشتر به زبان فارسی با گویش بروجردی گفتگو میکنند. ترکی نیز در برخی روستاهای منطقه رایج است